พระไตรปิฎก

อนาปัตติวาร [๕๗] ภิกษุขอในสมัย ๑ ภิกษุขอต่อญาติ ๑ ภิกษุขอต่อคน ปวารณา ๑ ภิกษุขอเพื่อประโยชน์ของภิกษุอื่น ๑ ภิกษุจ่ายมาด้วยทรัพย์ ของตน ๑ ภิกษุวิกลจริต ๑ ภิกษุอาทิกัมมิกะ ๑ ไม่ต้องอาบัติแล. จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๖ จบ จีวรวรรคที่ ๑ สิกขาบทที่ ๖ พรรณนาอัญญาตกวิญญัตติสิกขาบท อัญญาตกวิญญัตติสิกขาบทว่า เตน สมเยน เป็นต้น ข้าพเจ้า จะกล่าวต่อไป:- ในอญัญาตกวิญญัตติสิกขาบทนั้น มีวินิจฉัยดังต่อ ไปนี้:- [แก้อรรถปฐมบัญญัติเรื่องพระอุปนันทศากยบุตร] สองบทว่า อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต ได้แก่ บรรดาภิกษุผู้บวช จากศากยตระกูลประมาณแปดหมื่นรูป พระอุปนันทศากยบุตรเป็นภิกษุ เลวทราม มีชาติโลเล. บทว่า ปฏฺโ ได้แก่ เป็นผู้ฉลาด สามารถ เฉียบแหลมถึงพร้อม ด้วยเสียง คือประกอบด้วยความเป็นผู้มีลูกคอไพเราะ. บทว่า กิสฺมึ วิย มีความว่า ดูเหมือนกระไรอยู่ ดูเป็นผู้มี ความเศร้าหมอง คือเป็นดุจจะสะทกสะท้าน ดุจจะหวาดสะดุ้งด้วยอำนาจ หิริและโอตัปปะ.