พระไตรปิฎก

ความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ ทางนี้ พระพุทธ- เจ้าทั้งหลายผู้มีประโยชน์นี้ใหญ่ ผู้แสวงหา คุณใหญ่ ทรงดำเนินไปแล้ว ชนเหล่าใด ๆ ย่อมปฏิบัติพรหมจรรย์นั้น ตามที่พระ- พุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว ชนเหล่านั้น ๆ ผู้กระทำตามคำสั่งสอนของพระศาสดา จักกระทำซึ่งที่สุดแห่งทุกข์ได้. เนื้อความแม้นี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้า ได้สดับมาแล้ว ฉะนี้แล. จบทุติยนกุหนาสูตรที่ ๙ อรรถกถาทุติยนกุหนาสูตร ในทุติยนกุหนาสูตรที่ ๙ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อภิญฺตฺถํ ได้แก่ เพื่อความรู้ธรรมทั้งปวง โดยจำแนกมี กุศลเป็นต้น และโดยจำแนกมีขันธ์เป็นต้น โดยไม่วิปริตด้วยความรู้อันวิเศษยิ่ง. บทว่า ปริญฺตฺถํ ได้แก่ เพื่อกำหนดรู้และเพื่อก้าวล่วงธรรมอันเป็นไปใน ภูมิ ๓ โดยนัยมีอาทิว่า อิทํ ทุกฺขํ นี้เป็นทุกข์ ดังนี้. ในบทนั้น ความรู้ยิ่งในสิ่งที่ควรรู้ยิ่ง เป็นวิสัยของอริยสัจ ๔. ก็การ รู้รอบ คือ การกำหนดรู้. ผิว่า การกำหนดรู้เป็นวิสัยของทุกข์สัจไซร้ พรหมจรรย์เว้นจากการตรัสรู้ด้วยปหานะ สัจฉิกิริยา และภาวนาย่อมเป็นไป ไม่ได้. พึงทราบว่า ในที่นี้ท่านประสงค์เอาปหานะเป็นต้น. บทที่เหลือมีเนื้อ ความได้กล่าวไว้แล้วในสูตรตามลำดับ. จบอรรถกถาทุติยนกุหนาสูตรที่ ๙