พระไตรปิฎก

จึงกล่าวว่าเป็นพระตถาคต ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระตถาคตตรัสอย่างใด ทำ อย่างนั้น ทำอย่างใด ตรัสอย่างนั้น เพราะเหตุดังนั้น บัณฑิตจึงกล่าวว่า พระตถาคต ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระตถาคตทรงครอบงำโลกพร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก หมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์ อันใคร ๆ ครอบงำไม่ได้ ทรงเห็นโดยถ่องแท้ ยังอำนาจให้เป็นไป เพราะ เหตุนั้น บัณฑิตจึงกล่าวว่า พระตถาคต. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้แล้ว ในพระสูตรนั้น พระ- ผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า พระพุทธเจ้าทรงรู้โลกทั้งหมด ใน โลกทั้งปวงด้วยพระปัญญาอันยิ่ง ตาม ความเป็นจริง ทรงพรากแล้วจากโลก ทั้งหมด ไม่มีผู้เปรียบในโลกทั้งปวง เป็น นักปราชญ์ ทรงครอบงำมารทั้งหมด สังขารทั้งหมด ทรงปลดเปลื้องกิเลสเครื่อง ร้อยรัดได้ทั้งหมด ความสงบอย่างยวดยิ่ง คือ นิพพาน ซึ่งไม่มีภัยแต่ไหน ๆ พระ- พุทธเจ้าพระองค์นี้ทรงถูกต้องแล้ว พระ พุทธเจ้าพระองค์นี้ทรงมีอาสวะสิ้นแล้ว ไม่ทรงมีทุกข์ ทรงตัดความสงสัยได้แล้ว ทรงถึงความสิ้นไปแห่งกรรมทั้งหมด ทรง น้อมไปแล้วในธรรมเป็นที่สิ้นไปแห่งอุปธิ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ชื่อว่าเป็น พระพุทธเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์