พระไตรปิฎก

เที่ยวไปสู่ชมพูทวีปทั้งสิ้นถึง ๓ ครั้ง ก็ไม่ได้พบผู้ที่ตอบปัญหาได้ มีอายุ ๗ ปี โดยกำเนิด กำลังเล่นฝุ่นอยู่บนถนน อันพราหมณ์ผู้ประพฤติ สุจริตถามแล้ว ในกาลที่ท่านเป็นสรภังคดาบส และในสัมภวชาดกอย่างนี้ว่า ท่านผู้เจริญทั้งหลายได้โอกาสแล้ว ก็จงถามปัญหาอย่างใดอย่างหนึ่งที่ท่านคิดไว้ ด้วยใจ ก็ข้าพเจ้ารู้โลกนี้และโลกอื่น ด้วย ตนเองแล้ว ก็จะตอบปัญหานั้นแก่ท่าน ทั้งหลาย ได้ปวารณาซึ่งสัพพัญญุปวารณาอย่างนี้ว่า เอาเถิด ฉันจะบอกแก่ท่าน เหมือน อย่างผู้ฉลาดได้บอก ก็ถ้าเขาจะทำหรือไม่ได้ ทำก็ตาม พระราชานั้นแลทรงทราบสิ่งนั้น ได้ ดังนี้. เมื่อสัพพัญญุปวารณาอันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงปวารณาแล้วแก่อาฬวก ยักษ์อย่างนี้แล้ว ลำดับนั้นแล อาฬวกยักษ์ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วย คาถาว่า กึสูธ วิตฺตํ ดังนี้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กึ เป็นคำถาม. ศัพท์ว่า สุ เป็นนิบาต ใช้ในเหตุสักว่าทำบทให้เต็ม. บทว่า อิธ ได้แก่ ในโลกนี้. บทว่า วิตฺตํ ความว่า ชื่อว่า ทรัพย์เครื่องปลื้มใจ เพราะอรรถว่า ทำความปลื้มใจ. คำว่า วิตฺตํ นั่นเป็นชื่อแห่งทรัพย์.