พระไตรปิฎก

ชาติก่อน อันเป็นเหตุนำมาซึ่งความเป็นเปรต โดยความต่างกันแห่งผลกรรมของเปรตเหล่านั้น อันนำความสังเวชให้เกิดโดยพิเศษ ทำกรรมและ ผลของกรรมให้ประจักษ์ เทศนานั้นมีเรื่องที่ ทราบกันดีแล้ว โดยชื่อว่า เปตวัตถุ ที่ท่านผู้แสวง หาคุณอันยิ่งใหญ่ ได้สังคายนาไว้แล้ว ในขุททก- นิกาย. ข้าพเจ้า จะยึดเอานัยแห่งอรรถกถาเก่า ของเปตวัตถุนั้นมาชี้แจงถึงเหตุในเรื่องนั้น ๆ ให้แจ่มแจ้งโดยพิเศษ จักกระทำอรรถสังวรรณนา อันงดงามบริสุทธิ์ด้วยดี ไม่ปะปน มีอรรถและ วินิจฉัยอันละเอียด ไม่ค้านกับลัทธิของพระมหา- เถระผู้อยู่ในมหาวิหารตามกำลัง ขอสาธุชน ทั้งหลายจงตั้งใจสดับ อรรถสังวรรณนานั้นของ ข้าพเจ้า ผู้กล่าวอยู่โดยเคารพ เทอญ. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เปตวตฺถุ ได้แก่ กรรมอันเป็นเหตุให้ สัตว์นั้น ๆ มีบุตรแห่งเศรษฐีเป็นต้น เกิดเป็นเปรต. ก็พระปริยัติธรรม อันเป็นไปโดยประกาศถึงกรรมนั้น มีอาทิว่า พระอรหันต์ทั้งหลาย เปรียบด้วยนา ท่านประสงค์เอา เปตวัตถุในที่นี้. ถามว่า เปตวัตถุนี้นั้น ใครกล่าว กล่าวที่ไหน กล่าวเมื่อไร และเพราะเหตุไรจึงกล่าว ? ข้าพเจ้าจะเฉลย : จริงอยู่เปตวัตถุนี้ เกิดด้วยเหตุ ๒ อย่าง คือ ด้วยเหตุที่เกิดขึ้นแห่งเรื่อง ๑ ด้วยอำนาจ