พระไตรปิฎก

ผ่านพิภพเป็นบรมเอกราชในสากลชมพูทวีป มีสมุทร สาครสี่เป็นขอบเขต ข้าแต่พระโคดม ขอเชิญพระองค์ เสด็จขึ้นผ่านราชสมบัติเป็นองค์ราชาธิราชจอมมนุษย์นิกร ตามพระราชประเพณีของกษัตราธิราช โดยพระชาติที่ได้ เสวยราชย์ อันมีหมู่เสวกามาตย์โดยเสด็จเถิด. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปริปุณฺณกาโย ความว่า ชื่อว่า มี พระสรีระบริบูรณ์ เพราะมีมหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการอันปรากฏชัด บริบูรณ์ และเพราะมีอวัยวะน้อยใหญ่ไม่ต่ำทราม. บทว่า สุรุจิ ได้แก่ มีรัศมีแห่งพระสรีระงาม. บทว่า สุชาโต ได้แก่ ชื่อว่าบังเกิดดีแล้ว เพราะถึงพร้อมด้วย ความสูงและความใหญ่ และเพราะถึงพร้อมด้วยทรวดทรง. บทว่า จารุทสฺสโน ความว่า ชื่อว่า มีพระทัศนะการเห็นงาม เพราะมีพระทัศนะงามน่ารื่นรมย์ใจ ไม่น่าเกลียด ทำให้เกิดไม่อิ่มแก่ผู้ที่ดู อยู่แม้เป็นเวลานาน. แต่บางอาจารย์กล่าวว่า บทว่า จารุทสฺสโน แปลว่า มีพระเนตรงาม. บทว่า สุวณฺณวฺโณ แปลว่า มีพระวรรณะดุจทองคำ. บทว่า อสิ แปลว่า ได้มีแล้ว, ก็บทนี้พึงประกอบกับทุกบท โดย นัยมีอาทิว่า ปริปุณฺณกาโย อสิ ได้มีกายบริบูรณ์. บทว่า สุสุกฺกทาโ ได้แก่ มีพระเขี้ยวแก้วสุกใสดี. จริงอยู่ พระ- รัศมีขาวดุจแสงจันทร์เปล่งออกจากพระเขี้ยวแก้วทั้งสองของพระผู้มีพระ- ภาคเจ้า.