พระไตรปิฎก

๑๐. สังขธมนชาดก ว่าด้วยการทำเกินประมาณ [๖๐] ท่านจะเป่าก็จงเป่าเถิด แต่อย่าเป่าให้เกิน ประมาณ เพราะการเป่าเกินประมาณ เป็นการ ชั่วช้าของเรา โภคะที่เราได้มา เพราะการเป่าสังข์ ได้ฉิบหายไป เพราะท่านเป่าสังข์เกินประมาณ จบ สังขธมนชาดกที่ ๑๐ อรรถกถาสังขธมนชาดกที่ ๑๐ พระบรมศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวัน- มหาวิหาร ทรงปรารภภิกษุว่ายากเหมือนกัน ตรัสพระธรรม- เทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า ธเม ธเม ดังนี้. ในอดีตกาลครั้งพระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติอยู่ในกรุง- พาราณสี พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลคนเป่าสังข์. เมื่อมีงาน ในกรุงพาราณสีอย่างเอิกเกริก ก็พาบิดาไปทำการเป่าสังข์ ได้ทรัพย์ ในเวลากลับก็กล่าวห้ามบิดาผู้ทำการเป่าสังข์อยู่ไม่ ขาดระยะ ใกล้ ๆ ดงโจร. บิดากลับพูดว่า จักไล่พวกโจรให้หนี ไปด้วยเสียงสังข์ แล้วเป่าเรื่อยไปไม่ขาดระยะ. พวกโจรก็พา กันมารุมแย่งทรัพย์ไปหมด ทำนองเดียวกับเรื่องก่อนนั่นแหละ พระโพธิสัตว์กล่าวคาถา โดยนัยเดียวกับเรื่องก่อน ความว่า