พระไตรปิฎก

๙. อัคคิกชาดก ว่าด้วยหมาจิ้งจอกเจ้าเล่ห์ [ ๑๒๙ ] "แหยมนี้มิใช่มีไว้ เพราะเหตุแห่งบุญ มีไว้เป็นเลสอ้างของการหากิน ฝูงหนูไม่ครบ จำนวน เพราะการนับด้วยหาง พอกันทีเถิด ท่าน อัคคิกะเจ้าเล่ห์" จบ อัคคิกชาดกที่ ๙ อรรถกถาอัคคิกชาดกที่ ๙ พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงปรารภภิกษุผู้หลอกลวงนั่นแหละ ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า นายํ สิขา ปุญฺเหตุ ดังนี้ เรื่องปัจจุบัน เช่นเดียว กับเรื่องที่กล่าวแล้วในหนหลัง. ความย่อว่า ในอดีตกาลครั้งพระเจ้าพรหมทัตเสวยราช- สมบัติ อยู่ในพระนครพาราณสี พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติ เป็นพระยาหนูอยู่ในป่า ครั้งนั้นเมื่อเกิดไฟไหม้ป่า หมาจิ้งจอก ตัวหนึ่งไม่สามารถจะหนีไปได้ทัน ก็ยืนเอาหัวยันไว้ที่ต้นไม้ ต้นหนึ่ง ขนทั้งตัวของมันถูกไฟไหม้ เหลือแต่ขนตรงที่มันเอาหัว ไปยันต้นไม้ไว้หน่อยหนึ่ง เป็นเหมือนจุกบนกระหม่อม วันหนึ่ง มันดื่มน้ำในตระพัง มองดูเงาเห็นจุกแล้วคิดว่า บัดนี้ สิ่งที่เป็น