พระไตรปิฎก

พระโพธิสัตว์สดับคำของเทพธิดาแล้ว เมื่อจะประกาศ อัธยาศัยของตน จึงกล่าวคาถาที่สองว่า :- เรารู้เวลาตายไม่ได้โดยแท้ เวลาตายยัง ปกปิดอยู่ หาปรากฏไม่ เพราะเหตุนั้นเราจึงไม่ บริโภคกามแล้วเที่ยวภิกษา เวลากระทำสมณ- ธรรมอย่าล่วงเลยเราไปเสีย. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โว ในบทว่า กาลํ โวหํ น ชานามิ เป็นเพียงนิบาต. เราไม่รู้เวลาตายของตนอย่างนี้ว่า เราควรตายในปฐมวัย หรือในมัชฌิมวัย หรือในปัจฉิมวัย. ดัง ที่ท่านกล่าวไว้ว่า :- บุคคลแม้เป็นอติบัณฑิต ก็ไม่รู้ถึงฐานะ ห้าอย่างอันไม่มีนิมิตในชีวโลกนี้ คือ ชีวิต ๑ พยาธิ ๑ เวลา ๑ ที่ตาย ๑ ที่ไป ๑. บทว่า ฉนฺโน กาโล น ทิสฺสติ ความว่า เพราะเราไม่ เห็นกาล กาลอันปกปิดนี้ คือไม่ปรากฏกาลอันตั้งอยู่อย่างปกปิด ว่า เราควรตายเมื่อถึงวัยโน้น หรือ ในฤดูหนาวเป็นต้น. บทว่า ตสฺมา อภุตฺวา ภิกฺขามิ ความว่า เพราะเหตุนั้นเราจึงไม่บริโภค กามคุณแล้วขอ. บทว่า มา มํ กาโล อุปจฺจคา ความว่า เวลา บำเพ็ญสมณธรรมอย่าล่วงเลยเราไป เพราะเหตุนั้น เราจึงบวช บําเพ็ญสมณธรรมแต่ยังหนุ่ม.