พระไตรปิฎก

๙. อุปาหนวรรค ๑. อุปาหนชาดก อนารยชนย่อมใช้ศิลปะในทางผิด [๓๑๑] รองเท้าที่คนซื้อมา เพื่อประโยชน์จะให้ สบายเท้า กลับนำเอาความทุกข์มาให้ รองเท้านั้น ถูกแดดเผาบ้าง ถูกพื้นเท้าครูดสีบ้าง ก็กลับกัด เท้าของผู้นั้นนั่นแหละ ฉันใด. [๓๑๒] ผู้ใดเกิดในตระกูลต่ำ ไม่ใช่อารยชน เรียน วิชาและศิลปมาจากสำนักอาจารย์ได้แล้ว ผู้นั้น ย่อมฆ่าตนเองด้วยศิลปที่เรียนมาในสำนักของ อาจารย์นั้น ฉันนั้น บุคคลนั้น บัณฑิตเรียกว่า ไม่ใช่อารยชน เปรียบด้วยรองเท้าที่ทำไม่ดี ฉะนั้น. จบ อุปาหนชาดกที่ ๑ อรรถกถาอุปาหนวรรคที่ ๙ อรรถกถาอุปาหนชาดกที่ ๑ พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง ปรารภพระเทวทัต ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า ยถาปิกตา ดังนี้.