พระไตรปิฎก

๖. ชรูทปานชาดก ขุดบ่อได้ทรัพย์กลับพินาศเพราะขุดเกิน [๓๖๗] พ่อค้าทั้งหลายมีความต้องการด้วยน้ำ พากันขุดบ่อน้ำเก่าได้แร่เหล็ก แร่ทองแดง ดีบุก ตะกั่ว แก้วมณี เงิน ทอง แก้วมุกดา และแก้วไพฑูรย์ เป็นอันมาก [๓๖๘] แต่พวกพ่อค้าเหล่านั้น ไม่ได้ยินดีด้วย ทรัพย์นั้น ได้พากันขุดให้ลึกยิ่งขึ้น ๆ ในบ่อ น้ำนั้นมีพระยานาคมีพิษร้ายแรงมีเดช ได้ฆ่า พวกพ่อค้าเหล่านั้นเสียด้วยเดชแห่งพิษ. [๓๖๙] เพราะฉะนั้น บุคคลพึงขุดบ่อน้ำเถิดแต่ ไม่ควรขุดให้ลึกเกินไป เพราะว่าบ่อที่ขุดลึก เกินไปเป็นของลามก ทรัพย์ที่พวกพ่อค้าได้ แล้วด้วยการขุด และชีวิตก็พินาศไปเพราะ การที่ขุดลึกเกินไป. จบ ชรูทปานชาดกที่ ๖ อรรถกถาชรูทปานชาดกที่ ๖ พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน ทรงปรารภ พ่อค้าชาวเมืองสาวัตถี จึงตรัสเรื่องนี้ มีคำเริ่มต้นว่า ชรูทปานํ ขณมานา ดังนี้