พระไตรปิฎก

นักเลงได้หม้อ อันเป็นหม้อสารพัดนึก ใบหนึ่ง ยังรักษาหม้อนั้นไว้ได้ตราบใดเขาก็ จะได้รับความสุขอยู่ตราบนั้น. เมื่อใด เขาประมาทและเย่อหยิ่ง ได้ ทำลายหม้อให้แตก เพราะความประมาท เมื่อ นั้น ก็เป็นคนเปลือยและนุ่งผ้าเก่า เป็นคน โง่เขลา ย่อมเดือดร้อนในภายหลัง. คนผู้ประมาทโง่เขลา ได้ทรัพย์มาแล้ว ใช้สอยไปอย่างนี้ จะต้องเดือดร้อนในภาย หลัง เหมือนนักเลงทุบหม้อสารพัดนึกฉะนั้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพกามททํ ได้แก่ หม้อที่สามารถ ให้วัตถุอันน่าใคร่ทั้งปวง. บทว่า กูฏํ เป็นไวพจน์ของ กุมภะหม้อ. บทว่า ยาว แปลว่า ตลอดกาลเพียงใด. บทว่า อนุปาเลติ ความว่า คนใดคนหนึ่ง ได้หม้อเห็นปานนี้ ยังรักษาไว้ตราบ เขาย่อมได้ ความสุขอยู่ตราบนั้น. บทว่า มตฺโต จ ทิตฺโต จ ความว่า ชื่อว่า มัตตะ เพราะเมาเหล้า ชื่อว่า ทิตตะ เพราะเย่อหยิ่ง บทว่า ปมาทา กุมฺภมพฺภิทา แปลว่า ทำลายหม้อเสีย เพราะความประมาท. บทว่า นคฺโค จ โปตฺโถ จ ความว่า บางคราว เป็นคนเปลือย บางคราว เป็นคนนุ่งผ้าเก่า เพราะเป็นคนนุ่งผ้าท่อนเก่า. บทว่า เอวเมว ก็คือ เอวเมว แปลว่า อย่างนั้นนั่นแหละ. บทว่า ปมตฺโต ได้แก่ ด้วย