พระไตรปิฎก

ระหว่างปีกของท่านกระทำกิจทั้งปวงนี้ เพราะท่านเป็นตัวเหตุ. ลำดับนั้น พระยาครุฑ จึงกล่าวคาถาที่ ๔ ว่า :- น่าติเตียนเราผู้มีกายใหญ่โต น่าติเตียน เราผู้ไม่มีความคิด เพราะว่าเรานำมาบ้าง นำ ไปบ้างซึ่งชายชู้ของเมีย. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ธิรตฺถุ มํ พระยาครุฑ เมื่อจะ ติเตียนตนเอง จงกล่าวไว้. บทว่า อเจตนํ ได้แก่ ชื่อว่าผู้ไม่มี ความคิด เพราะไม่รู้ความหนักและความเบา เพราะความเป็นผู้มี ร่างกายใหญ่โต. บทว่า ยตฺถ แก้เป็น ยสฺมา แปลว่า เพราะ เหตุใด. ท่านกล่าวคำอธิบายไว้ว่า เพราะเหตุที่เรานำคนธรรพ์นี้ ผู้เป็นชายชู้ของเมียตนซึ่งเกาะอยู่ในระหว่างปีกมา ชื่อว่านำมา เมื่อ นำไปชื่อว่านำไปอยู่ ฉะนั้น น่าติเตียนตัวเรา. พระยาครุฑนั้นได้นำพระนางกากาตินั้นไปถวายพระราชา แล้วไม่ได้ไปเล่นสกาอีก. พระศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงทรง ประกาศสัจจะแล้วทรงประชุมชาดกว่า ในเวลาจบสัจจะ ภิกษุผู้กะสัน จะสึกดำรงอยู่แล้วในโสดาปัตติผล. นฏกุเวรในกาลนั้น ได้เป็นภิกษุ ผู้กะสันจะสึกในบัดนี้ ส่วนพระราชาในครั้งนั้น ได้เป็นเราตถาคต ฉะนี้แล. จบ อรรถกถากากาติชาดกที่ ๗