พระไตรปิฎก

เรานั้นเป็นกษัตริย์มุ่งความกตัญญู จะ กระทำตอบแทนเธอตามอานุภาพ อนึ่ง เรา จะมอบความเป็นใหญ่ทั้งหมดให้แก่เธอ เธอ อยากได้สิ่งใดเพื่อคนใด เราจะให้สิ่งนั้นแก่ เธอเพื่อคนนั้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โส แปลว่า เรานั้น. บทว่า ยถานุภาวํ ได้แก่ ตามสติกำลัง. บทว่า ยสฺสิจฺฉสิ ความว่า เธอ อยากได้เพื่อจะให้แก่คนใด เราจะให้สิ่งที่เธออยากได้ตั้งต้นแก่ราช- สมบัตินี้ไป เพื่อคนนั้น. พระราชาครั้นตรัสอย่างนี้แล้ว ได้ประทานความเป็นใหญ่ ทั้งปวงแก่พระเทวี. และทรงดำริว่า บัณฑิตนี้ทำให้เราระลึกถึงคุณ ความดีของพระเทวีนี้ จึงได้ประทานอิสริยยศใหญ่แม้แก่บัณฑิตด้วย. พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแสดงแล้ว จึง ทรงประกาศสัจจะ แล้วทรงประชุมชาดก ในเวลาจบสัจจะ ผัวเมีย ทั้งสองคนได้ดำรงอยู่ในโสดาปัตติผล. ผัวและเมียในครั้งนั้น ได้เป็น ผัวและเมียนี่แหละในบัดนี้ ส่วนอำมาตย์ผู้เป็นบัณฑิตในครั้งนั้น ได้ เป็นเราตถาคต ฉะนั้นแล. จบ อรรถกถาโคธชาดกที่ ๓