พระไตรปิฎก

ได้แก่ น้ำทะเล. บทว่า โฆสวา แปลว่า มีเสียงดังลั่น. นายอัคค- คนธรรพ์กล่าวอย่างนั้น โดยเอาทะเลใกล้ ๆ ต้นไทรนั้นเท่านั้น. บทว่า อิโต หิ แปลว่า จากนครนี้. นายอัคคนธรรพ์เรียกพระราชาว่า ตมฺพ. อีกอย่างหนึ่ง ด้วยบทว่า ตมฺพกามา นี้ ท่านแสดงว่า กามที่พระเจ้าตัมพราชทรงใคร่ ชื่อว่า ตัมพกาม กามนั้นเสียบแทง หัวใจข้าพระบาทอยู่. พระยาสุบรรณได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวคาถาที่ ๒ ว่า :- ท่านข้ามทะเลไปได้อย่างไร ท่านได้ เห็นเกาะเสรุมะได้อย่างไร ดูก่อนนายอัคคะ ความสมาคมของนางและท่านได้มีขึ้นอย่าง ไร. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เสรุมํ ได้แก่ เกาะชื่อเสรุมะ. ลำดับนั้น อัคคคนธรรพ์ได้กล่าวคาถา ๓ คาถาว่า :- เมื่อพวกพ่อค้าผู้แสวงหาทรัพย์ ออก ไปจากท่าชื่อภรุกัจฉา พวกมังกรทำให้เรือ แตก เราได้ลอยไปกับแผ่นกระดาน พระนางสุสันธีมีกลิ่นภายหอมดังแก่น จันทน์อยู่เป็นนิจ ผู้น่าดูน่าชม ทรงเห็น ข้าพระบาทผู้ข้ามห้วงมหรรณพได้เพราะแผ่น