พระไตรปิฎก

ดำเนินสู่วิถีด้วยพระบาทเปล่า แม่จะเสด็จไปไหนเคย มีสตรีนับด้วยพันนางนำเป็นแถวไปข้างหน้า วันนี้แม่ ผู้โฉมงามจะต้องเสด็จไปสู่ราวไพรแต่องค์เดียว. แม่มัทรีได้ยินเสียงสุนัขป่า ก็จะสะดุ้งตกพระ- หฤทัยก่อนทันทีหรือได้ยินเสียงนกเค้าอินทสโคตรผู้ ร้องอยู่ก็จะสะดุ้งกลัวองค์สั่น ดุจแม่มดสั่นอยู่ฉะนั้น วันนี้แม่ผู้มีรูปงามเป็นผู้ขลาดไปสู่แนวป่า ตัวแม่เอง จักหมกไหม้ด้วยความทุกข์นาน เพราะอาศัยวังนี้เปล่า จากลูกรัก ตัวแม่แลไม่เห็นลูกรัก จักผอมผิวเหลือง จักแล่นไปในที่นั้น ๆ เหมือนนางนกมีลูกถูกเบียดเบียน เห็นแต่รังเปล่าฉะนั้น ตัวแม่จักหมกไหม้ด้วยความ ทุกข์นาน เพราะอาศัยวังนี้ว่างจากพระลูกรัก ตัวแม่ แลไม่เห็นลูกรัก ก็จักผอมผิวเหลือง จักแล่นไปในที่ นั้น ๆ เปรียบดังนางนกเขามีลูกถูกเบียดเบียนแล้ว เห็นแต่รังเปล่า หรือเปรียบเหมือนนางนกจากพราก ตกในเปือกตมไม่มีน้ำฉะนั้น เมื่อหม่อมฉันพิลาปอยู่ อย่างนี้ ถ้าพระองค์ยังจะขับไล่พระราชโอรสผู้ไม่มี ความผิดนั้นเสียจากแว่นแคว้น หม่อมฉัน เห็นจะต้อง สละชีวิตเสียเป็นแน่. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กณิการาว ความว่า เป็นราวกะดอก กรรณิการ์ที่บานดีแล้ว เพราะประดับด้วยเครื่องอลังการอันเป็นสุวรรณ วัตถาภรณ์. บทว่า ยายนฺตมนุยายนฺติ ความว่า ตามเสด็จพระเวสสันดร