พระไตรปิฎก

กำหนัดทั้งสามเบื้องบน มีกำลังแรงกว่าความกำหนัดเหล่านี้. บทว่า กาเมสุ ได้แก่ ในกามคุณ ๕. บทว่า กามจฺฉนฺโท ได้แก่ ความพอใจ กล่าวคือความใคร่ ไม่ใช่ ใคร่เพื่อจะทำงาน ไม่ใช่ใคร่ในธรรม. ความกำหนัดคือความใคร่ ด้วย อรรถว่าใคร่ และด้วยอรรถว่ายินดี ชื่อว่า กามราคะ ความกำหนัดคือ ความใคร่. ความเพลิดเพลินคือความใคร่ ด้วยสามารถแห่งความใคร่ และ ด้วยสามารถแห่งความเพลิดเพลิน ฉะนั้นจึงชื่อว่า กามนนฺทิ ความ เพลิดเพลินคือความใคร่. ในบททั้งปวงพึงทราบอย่างนี้. ชื่อว่า กามตัณหา เพราะอรรถว่ารู้ประโยชน์ของกาม แล้วจึง ปรารถนา. ชื่อว่า กามสิเนหะ เพราะอรรถว่าเสน่หา. ชื่อว่า กามปริฬาหะ เพราะอรรถว่าเร่าร้อน. ชื่อว่า กามุจฉา เพราะอรรถว่าหลง. ชื่อว่า กามัชโฌสานะ เพราะอรรถว่ากลืนกินสำเร็จ. ชื่อว่า กาโมฆะ เพราะอรรถว่าท่วมทับ คือให้จมลงในวัฏฏะ. ชื่อว่า กามโยคะ เพราะอรรถว่าประกอบสัตว์ไว้ในวัฏฏะ. ความยึดถือด้วยตัณหาและทิฏฐิอย่างมั่น ชื่อว่า อุปาทาน. ชื่อว่า นีวรณะ เพราะอรรถว่ากั้นจิต คือหุ้มห่อจิตไว้. บทว่า อทฺทสํ ได้แก่ ได้เห็นแล้ว. บทว่า กาม เป็นอาลปนะ.