พระไตรปิฎก

พร้อม. ที่เกิดด้วยกามนันทิ ชื่อว่า เกิดขึ้น เกิดเฉพาะ, ที่เกิดด้วย กามตัณหา ด้วยกายมสิเนหา ด้วยกามฉันทะ และด้วยกามปริฬาหะ พึง ทราบว่า ปรากฏ. บทว่า เต วา กามา ปริหายนฺติ ความว่า กามเหล่านั้น คือวัตถุกามเป็นต้น เสื่อมไป คือจากไป. บทว่า โส วา กาเมหิ ปริหายติ ความว่า สัตว์นั้น คือ บุคคลมีกษัตริย์ เป็นต้น ย่อมเสื่อม คือจากไป จากกามทั้งหลาย มี วัตถุกามเป็นต้น ดุจในคาถามีอาทิอย่างนี้ว่า :- โภคทั้งหลายย่อมละสัตว์ไปในก่อนแล สัตว์ ย่อมสละทรัพย์ทั้งหลายก่อนกว่าดังนี้. บทว่า กถํ ได้แก่ ด้วยประการไร. บทว่า ติฏฺนฺตสฺเสว ได้แก่ ดำรงอยู่นั่นแหละ. บทว่า เต โภเค ได้แก่ โภคะทั้งหลายเหล่านั้น มีวัตถุกาม เป็นต้น. บทว่า ราชาโน วา ได้แก่ พวกพระราชาในแผ่นดินเป็นต้น. บทว่า หรนฺติ ได้แก่ ยึดเอาไป หรือริบเอาไป. บทว่า โจรา วา ได้แก่ พวกตัดช่องย่องเบาเป็นต้น. บทว่า อคฺคิ วา ได้แก่ ไฟป่าเป็นต้น. บทว่า ฑหติ ได้แก่ ให้ย่อยยับ คือทำให้เป็นเถ้า. บทว่า อุทกํ วา ได้แก่ น้ำ มีน้ำหลากเป็นต้น. บทว่า วหติ ได้แก่ พัดเอาไปลงทะเล.