พระไตรปิฎก

บทว่า ภวสาตพนฺธา ความว่า ความแช่มชื่นในภพ ชื่อว่า ภวสาตะ สัตว์เหล่านั้นเป็นผู้ติดพันด้วยความแช่มชื่นในภพนั้น คือด้วย ความชื่นชมความสุขตั้งอยู่. เพื่อแสดงจำแนกความแช่มชื่นนั้น ท่านจึง กล่าวคำว่า เอกํ ภวสาตํ สุขาเวทนา เป็นต้น. ความเป็นแห่งความหนุ่มสาว ชื่อว่า ความเป็นหนุ่มสาว. ความ ไม่มีแห่งโรค ชื่อว่า ความไม่มีโรค. ความเป็นไปแห่งชีวิตินทรีย์ ชื่อว่า ชีวิต. บทว่า ลาโภ ได้แก่ การได้ปัจจัย ๔. บทว่า ยโส ได้แก่ บริวาร. บทว่า ปสํสา ได้แก่ ชื่อเสียง. บทว่า สุขํ ได้แก่ สุขทางกายและทางใจ. บทว่า มนาปิกา รูปา ได้แก่ รูปที่เจริญใจ. แม้ในบทที่เหลือ ทั้งหลายก็นัยนี้แหละ. บทว่า จกฺขุสมฺปทา ได้แก่ ความถึงพร้อมแห่งจักษุ. บทว่า จกฺขุสมฺปทา ท่านกล่าวหมายถึงความชื่นชมความสุขที่เกิด ขึ้นว่า จักษุของเราสมบูรณ์ ปรากฏดุจสีหบัญชรที่ติดตั้งไว้ที่วิมานแก้ว มณี. แม้ในบทว่า โสตสมฺปทา เป็นต้นก็นัยนี้แหละ. บทว่า สุขาย เวทนาย (สตฺตา) พนฺธา ฯ เป ฯ พนฺธ เป็น บทเดิม. บทว่า วินิพนฺธา ได้แก่ ติดพันด้วยอาการมีอย่างต่าง ๆ.