Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 65 หน้าที่ 278

เล่ม มมร. 65 หน้า 278 ข้อ 69
บทว่า วจนํ ได้แก่ คำกล่าวอย่างย่อ. บทว่า พฺยปถํ ได้แก่ คำกล่าวอย่างพิสดาร. บทว่า เทสนํ ได้แก่ คำที่แสดงอุปมาชี้แจงเนื้อความ. บทว่า อนุสฏฺึ ได้แก่ คำที่ให้กำหนดบ่อย ๆ. อีกอย่างหนึ่ง การกล่าวชี้แจง ชื่อว่า วจนะ. การกล่าวให้ถือ เอาชื่อว่า พยปถะ. การกล่าวแสดงเนื้อความ ชื่อว่า เทศนา. การ กล่าวแสดงโดยบท ชื่อว่า อนุสิฏฐิ. อีกอย่างหนึ่ง การกล่าวให้ทุกข์คือความหวาดสะดุ้งพินาศไป ชื่อว่า วจนะ. กุมารกล่าวให้ทุกข์คือความเร่าร้อนพินาศไป ชื่อว่า พยปถะ. การกล่าวให้ทุกข์ในอบายพินาศไป ชื่อว่า เทศนา. การกล่าวให้ทุกข์ ในภพพินาศไป ชื่อว่า อนุสิฏฐิ. อีกอย่างหนึ่ง คำที่ประกอบการแทงตลอดด้วยการกำหนดรู้ทุกขสัจ ชื่อว่า วจนะ. คำที่ประกอบการแทงตลอดด้วยการละสมุทัยสัจ ชื่อว่า พยปถะ, คำที่ประกอบการแทงตลอดด้วยการทำให้แจ้งซึ่งนิโรธสัจ ชื่อ ว่า เทศนา คำที่ประกอบการแทงตลอดด้วยการทำมรรคสัจให้เกิด ชื่อ ว่า อนุสิฏฐิ. อาจารย์พวกหนึ่งพรรณนาโดยนัยมีอาทิอย่างนี้ ด้วย ประการฉะนี้. บทว่า น สุสฺสุสนฺติ ความว่า ไม่ฟัง. บทว่า น โสตํ โอทหนฺติ ความว่า ไม่ตั้งโสตคือหูเพื่อฟัง. บทว่า น อญฺา จิตฺตํ อุปฏฺเปนฺติ ความว่า ไม่ดำรงจิต เพื่อจะรู้.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka