พระไตรปิฎก

นรชนย่อมสละด้วยการตัดสินของผู้อื่น อย่างไร ? ผู้อื่นย่อมตัดสิน ว่าศาสดานั้นไม่ใช่สัพพัญญู ธรรมแห่งศาสดานั้น ไม่เป็นธรรมอันศาสดา กล่าวดีแล้ว หมู่คณะไม่เป็นผู้ปฏิบัติดี ทิฏฐิไม่เป็นทิฏฐิอันเจริญ ปฏิปทา ไม่เป็นปฏิปทาอันศาสดาบัญญัติดีแล้ว มรรคไม่เป็นทางนำออกจากทุกข์ ความหมดจด ความหมดจดวิเศษ ความบริสุทธิ์ ความพ้น ความพ้น วิเศษ หรือความพ้นรอบมิได้มีในลัทธินี้ ประชาชนไม่หมดจด ไม่หมด จดวิเศษ ไม่หมดจดรอบ ไม่พ้น ไม่พ้นวิเศษ หรือไม่พ้น รอบเพราะลัทธิ นั้น ลัทธินั้นเลวทราม ต่ำช้า ลามก สกปรก ต่ำต้อย ผู้อื่นย่อมตัดสิน อย่างนี้. เมื่อผู้อื่นตัดสินให้อย่างนี้ ย่อมสละศาสดา สละธรรมที่ศาสดานั้น บอก สละหมู่คณะ สละทิฏฐิ สละปฏิปทา สละมรรค. นรชนย่อมสละ ด้วยการตัดสินของผู้อื่น อย่างนี้. นรชนไม่สำเร็จประโยชน์เองจึงสละ อย่างไร ? นรชนไม่ยังศีลให้ สำเร็จประโยชน์ ย่อมสละศีล ไม่ยังวัตรให้สำเร็จประโยชน์ ย่อมสละวัตร ไม่ยังศีลและวัตรให้สำเร็จประโยชน์ ย่อมสละศีลและวัตร. นรชน ไม่ สำเร็จประโยชน์เองจึงสละ อย่างนี้. คำว่า ย่อมยึดถือธรรมบ้าง คือ นรชนย่อมถือ ย่อมยึดมั่น ย่อม ถือมั่นซึ่งศาสดา ธรรมที่ศาสดานั้นบอก หมู่คณะ ทิฏฐิ ปฏิปทา มรรค เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ย่อมสละธรรมบ้าง ยึดถือธรรมบ้าง. เพราะเหตุ นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า :- ความถือมั่นด้วยทิฏฐิ ย่อมไม่เป็นอาการที่ก้าวล่วง โดยง่ายเลย การถึงความตกลงในธรรมทั้งหลายแล้วถือมั่น