Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 65 หน้าที่ 693

เล่ม มมร. 65 หน้า 693 ข้อ 267
อรรถกถาติสสเมตเตยยสุตตนิทเทส ในติสสเมตเตยยสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า เมถุนมนุยุตฺตสฺส ความว่า ผู้ประกอบเนือง ๆ ในเมถุน- ธรรม. บทว่า อิติ ความว่า ท่านพระติสสเมตเตยยะกราบทูลอย่างนี้. บทว่า อายสฺมา เป็นคำแสดงความรัก. บทว่า ติสฺโส เป็นชื่อของพระเถระนั้น พระเถระแม้นั้นก็ปรากฏ โดยชื่อว่า ติสสะ พระเถระนี้ได้ปรากฏด้วยสามารถแห่งโคตรนั่นแลว่า เมตเตยยะ เพราะฉะนั้น ในอัตถุปปัตติกถาท่านจึงกล่าวว่า มีสหาย ๒ คน ชื่อติสสเมตเตยะ. บทว่า วิฆาตํ ได้แก่ ความเข้าไปกระทบ. บทว่า พฺรูหิ แปลว่า โปรดบอก. บทว่า มาริส เป็นคำแสดงความรัก ท่านอธิบายว่า ท่านผู้นิรทุกข์. บทว่า สุตฺวาน ตว สาสนํ ความว่า ฟังพระดำรัสของพระองค์ แล้ว. ท่านพระติสสเมตเตยยะกราบทูลอาราธนาให้ทรงแสดงธรรมปรารภ สหาย ก็พระเถระนั้นเป็นผู้มีการศึกษาดีทีเดียว. บทว่า เมถุนธมฺโม นาม นี้เป็นบทอุทเทสเมถุนธรรมที่พึงชี้แจง. บทว่า อสทฺธมฺโม ได้แก่ ธรรมของอสัตบุรุษคือชนชั้นต่ำ. บทว่า คามธมฺโม ได้แก่ ธรรมที่พวกชาวบ้านประพฤติ.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka