Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 65 หน้าที่ 712

เล่ม มมร. 65 หน้า 712 ข้อ 267
บทว่า อนริยธมฺโม ความว่า มิใช่สภาวะที่ประเสริฐ. บทว่า เอโก ปุพฺเพ จริตฺวาน ความว่า เทียวไปในเบื้องต้น คือ ในโลก ด้วยส่วนบรรพชาก็ตาม ด้วยการละความคลุกคลีด้วยหมู่ก็ตาม. บทว่า ยานํ ภนฺตํว ตํ โลเก หีนมาหุ ปุถุชฺชนํ ความว่า บัณฑิตทั้งหลายกล่าวบุคคลนั้น คือผู้หมุนไปผิด ว่าเป็นปุถุชนคนเลว เหมือนยวดยานที่หมุนไปฉะนั้น ด้วยการขึ้นสู่ทางที่ไม่เรียบมีกายทุจริตเป็น ต้น ด้วยการทำลายตนในนรกเป็นต้น และด้วยการตกลงในเหวคือชาติ เป็นต้น เหมือนยวดยานมียานช้างเป็นต้น ที่ไม่ได้ฝึกย้อมขึ้นสู่ทางที่ไม่ เรียบบ้าง ทำลายคนขี่เสียบ้าง ตกลงในเหวบ้าง ฉะนั้น. บทว่า ปพฺพชฺชาสงฺขาเตน ความว่า ด้วยส่วนบรรพชาก็ตาม คือด้วยการขึ้นสู่การนับว่าเป็นบรรพชิต ว่าเป็นสมณะ ก็ตาม. บทว่า คณาววสฺสคฺคฏเน วา ความว่า ด้วยการสละความยินดี ในความคลุกคลีด้วยหมู่เทียวไปก็ตาม. บทว่า เอโก ปฏิกฺกมติ ความว่า ผู้เดียวเท่านั้นกลับจากบ้าน. บทว่า โย นิเสวติ เป็นบทอุทเทสของบทที่จะต้องชี้แจง บทว่า อเปเรน สมเยน ความว่า ในกาลอื่น คือ ในกาลอัน เป็นส่วนอื่นอีก. บทว่า พุทฺธํ ได้แก่ พระพุทธเจ้าผู้สัพพัญญู. บทว่า ธมฺมํ ได้แก่ พระธรรมซึ่งประกอบด้วยคุณมีความเป็น ธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสดีแล้วเป็นต้น.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka