พระไตรปิฎก

ตรัสรู้ เพื่อนิพพานพึงรู้จักการยกย่องและการ ตำหนิ ครั้นรู้แล้ว ไม่พึงยกย่อง ไม่ฟังตำหนิ พึงแสดงธรรมเท่านั้น, พึงรู้การตัดสินความสุข ครั้นรู้แล้ว พึงประกอบเนือง ๆ ซึ่งความสุขภายใน, ไม่กล่าววาทะที่ลับหลัง ไม่ฟังกล่าวคำล่วงเกินต่อ หน้า พึงเป็นผู้ไม่รีบด่วนพูด อย่าพูดรีบด่วน ไม่ ฟังปรับปรำภาษาชนบท ไม่พึงล่วงเลยคำพูดสามัญ เสีย นี้เป็นอุทเทสแห่งอรณวิภังค์... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในอรณวิภังค์นั้น การไม่ตามประกอบความเพียรเนือง ๆ ซึ่ง โสมนัสของผู้มีความสุขโดยสืบต่อกาม อันเลว เป็นของชาวบ้าน เป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของพระ- อริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ นี้เป็นธรรมไม่มี ทุกข์ ไม่มีความคับใจ ไม่มีความแค้นใจ ไม่มี ความเร่าร้อน เป็นสัมมาปฏิปทา. เพราะฉะนั้น ธรรมนี้ชื่อว่า อรณธรรม๑. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในอรณวิภังค์นั้น การไม่ตามประกอบความเพียรเครื่องประกอบตน ๑. ม.อุ. ๑๔/๖๖๓.