Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 68 หน้าที่ 264

เล่ม มมร. 68 หน้า 264 ข้อ 29
ในบทเหล่านั้น บทว่า อุปฺปาโท - การเกิดขึ้น ได้แก่ การ เกิดในภพนี้ เพราะกรรมก่อนเป็นปัจจัย. บทว่า ปวตฺตํ - ความเป็นไป ได้แก่ ความเป็นไปแห่งการ เกิดอย่างนั้น. บทว่า นิมิตฺตํ - เครื่องหมาย ได้แก่ เครื่องหมายสังขารทั้งหมด. เพราะสังขารของพระโยคาวจรย่อมปรากฏดุจมีซวดทรง ฉะนั้น ท่าน จึงกล่าวว่า นิมิตฺตํ. บทว่า อายูหนา - ความประมวลมา ได้แก่ กรรมอันเป็นเหตุ แห่งปฏิสนธิต่อไป เพราะว่า กรรมนั้นท่านเรียกว่า อายูหนา เพราะ อรรถว่าปรุงแต่งปฏิสนธิ. บทว่า ปฎิสนฺธิ ได้แก่ เกิดต่อไป. การเกิดนั้นท่านเรียกว่า ปฏิสนธิ เพราะสืบต่อกันในระหว่างภพ บทว่า คติ - การไป ได้แก่ ปฏิสนธิ ที่ท่านเรียกว่า คติ เพราะ สัตว์ต้องไป. บทว่า นิพฺพตฺติ- ความบังเกิด ได้แก่ ความเกิดแห่งขันธ์ ทั้งหลาย. บทว่า อุปฺปตฺติ - อุบัติ ได้แก่ ความเป็นไปแห่งวิบากที่ท่าน กล่าวไว้อย่างนี้ว่า สมาปนฺนสฺส วา อุปปนฺนสฺส วา-ธรรมคือจิต และเจตสิกของผู้เข้าถึงแล้วหรือผู้อุบัติแล้ว.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka