พระไตรปิฎก

ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่ารู้ธรรมนั้น ชื่อว่าปัญญา เพราะ อรรถว่ารู้ชัด เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาในความประคองไว้ ซึ่งจิตอันไม่หดหู่และจิตส่งไป เป็นวีริยารัมภญาณ. ๓๘. อรรถกถาวีริยารัมภญาณนิทเทส [๒๓๗ - ๒๓๘] พึงทราบวินิจฉัยในวีริยารัมภญาณนิทเทสดังต่อ ไปนี้. บทว่า อนุปฺปนฺนานํ - ที่ยังไม่เกิด คือ ยังไม่เกิดในอัตภาพ หนึ่ง หรือในอารมณ์หนึ่ง. เพราะชื่อว่าอกุศล อันไม่เกิดในสงสาร อันไม่รู้เบื้องต้นและที่สุด ย่อมไม่มี แต่กุศลมี. บทว่า ปาปกานํ คือ ลามก. บทว่า อกุสลานํ ธมฺมานํ คือ ธรรม อันเป็นความไม่ดี. บทว่า อนุปฺปาทาย - เพื่อมิให้เกิดขึ้น คือ เพื่อความที่จะ ไม่ให้เกิดขึ้น. บทว่า อุปฺปนฺนานํ คือ ที่เกิดแล้วในอัตภาพนี้. บทว่า ปหานาย คือ เพื่อต้องการละ. บทว่า อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ - กุศลธรรมที่ยังไม่เกิด คือ ธรรมอันเป็นความดีที่ยังไม่เคยเกิดในอัตภาพนี้. บทว่า อุปฺปาทาย คือ เพื่อต้องการให้เกิด.