พระไตรปิฎก

๔๑ - ๔๒. อรรถกถาขันติญาณปริโยคาหณญาณนิทเทส [๒๔๓ - ๒๔๔] พึงทราบวินิจฉัยในขันติญาณปริโยคาหณญาณ นิทเทส ดังต่อไปนี้. บทว่า รูปํ อนิจฺจโต วิทิตํ - รูปปรากฏโดย ความเป็นของไม่เที่ยง คือ ปรากฏด้วยอนิจจานุปัสนาญาณว่า เป็นของ ไม่เที่ยง. บทว่า รูปํ ทุกฺขโต วิทิตํ - รูปปรากฏโดยความเป็นทุกข์ คือ ปรากฏด้วยทุกขานุปัสนาว่า เป็นทุกข์. บทว่า รูปํ อนตฺตโต - วิทิตํ - รูปปรากฏโดยความเป็นอนัตตา. คือ ปรากฏด้วยอนัตตานุปัสนาญาณว่า เป็นอนัตตา. บทว่า ยํ ยํ วิทิตํ ตํ ตํ ขมติ - รูปใดๆ ที่ปรากฏ รูป นั้น ๆ ย่อมคงที่ คือ รูปใด ๆ ที่ปรากฏโดยความเป็นของไม่เที่ยงเป็นต้น. รูปนั้น ๆ ย่อมคงที่ คือ ชอบใจโดยความเป็นของไม่เที่ยงเป็นต้น. ท่าน ทำไว้เป็นแผนก ๆ แล้วเขียนไว้ในคัมภีร์บางคัมภีร์ว่า รูปปรากฏโดย ความเป็นของไม่เที่ยง. รูปใด ๆ ปรากฏแล้ว. รูปนั้น ๆ ย่อมคงที่. พึง เปลี่ยนลิงค์แล้วประกอบด้วยบทมีอาทิว่า เวทนา สญฺา สงฺขารา อนิจฺจโต วิทิตา - เวทนวา สัญญา สังขาร ปรากฏแล้วโดยความเป็น ของไม่เที่ยง.