พระไตรปิฎก

๕๔. อรรถกถาทิพจักขุญาณนิทเทส (๒๕๗) พึงทราบวินิจฉัยในทิพจักขุญาณนิทเทส ดังต่อไปนี้. บทว่า อาโลกสญฺํ มนสิ กโรติ - มนสิการอาโลกสัญญา คือ มนสิการแสงพระอาทิตย์ พระจันทร์และแก้วมณี ทั้งกลางวัน กลางคืนว่า อาโลโก - แสงสว่าง. อนึ่ง เมื่อมนสิการอย่างนี้ ท่าน กล่าวว่า มนสิการอาโลกสัญญา เพราะยังสัญญาให้เป็นไปในใจว่า อาโลโก. บทว่า ทิวาสญฺํ อธิฏฺาติ - ตั้งสัญญาว่าเป็นกลางวัน คือ มนสิการอาโลกสัญญาอย่างนี้แล้ว ตั้งสัญญาว่ากลางวัน. บทว่า ยถา ทิวา ตถา รตฺตึ - กลางวันฉันใด กลางคืน ฉันนั้น คือ มนสิการแม้กลางคืนเหมือนเห็นแสงสว่างในกลางวัน ฉะนั้น. บทว่า ยถา รตฺตึ ตถา ทิวา - กลางคืนฉันใด กลางวัน ฉันนั้น คือ มนสิการแม้กลางวันเหมือนเห็นแสงสว่างในกลางคืน ฉะนั้น. บทว่า อิติ วิวฏฺเฏน เจตสา - มีใจเปิดเผยแล้ว คือ มีใจ มิได้ปกปิดอย่างนี้.