Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 68 หน้าที่ 1126

เล่ม มมร. 68 หน้า 1126 ข้อ 285
บทว่า รชฺชติ - ย่อมกำหนัด คือ อาศัยอโยนิโสมนสิการ ย่อมกำหนัดด้วยกามคุณเหล่านั้น เพราะทำให้ราคะเกิด. อธิบายว่า ทำความกำหนัดยินดี. บทว่า ปญฺจหิ นีวรเณหิ - ถูกนิวรณ์ ๕ ทับไว้ ชื่อว่า นิวรณ์ เพราะย่อมกั้น คือ ครอบงำจิต. ถูกนิวรณ์ ๕ คือ กามฉันทะ ๑ พยาบาท ๑ ถีนมิทธะ ๑ อุทธัจจกุกกุจจะ ๑ วิจิกิจฉา ๑ ทับไว้. บทว่า โอตฺถโต คือ ทับปิดไว้ข้างบน. บทว่า ฉหิ วิวาทมูเลหิ คือ ด้วยมูลเหตุวิวาท ๖ อย่าง. ดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มูลเหตุแห่งวิวาท เหล่านี้ มี ๖ อย่าง. ๖ อย่าง เป็นไฉน ? ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในศาสนานี้ เป็นผู้มักโกรธ มีความผูกโกรธไว้. ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ภิกษุใด เป็นผู้มักโกรธ ผูกโกรธไว้. ภิกษุนั้น ไม่เคารพ ไม่ยำเกรง แม้ในพระศาสดา. ไม่ทำให้บริบูรณ์ แม้ในพระธรรม แม้ในพระสงฆ์ แม้ในสิกขา. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุใดไม่เคารพ ไม่ ยำเกรงในพระศาสดา ไม่ทำให้บริบูรณ์ในพระธรรม
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka