ปณิหิตวิโมกข์เป็นไฉน ? ฌาน ๔ อรูปสมาบัติ ๔ นี้เป็นปณิหิต-
วิโมกข์.
อัปปณิหิตวิโมกข์เป็นไฉน ? อริยมรรค ๔ สามัญญผล ๔ และ
นิพพาน นี้เป็นอัปปณิหิตวิโมกข์.
ปณิหิตปฏิปัสสัทธิวิโมกข์เป็นไฉน ? การได้หรือวิบากแห่งปฐมฌาน
ฯลฯ แห่งเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ นี้เป็นปณิหิตปฏิปัสสัทธิวิโมกข์.
สัญญุตวิโมกข์เป็นไฉน ? ฌาน ๔ และอรูปสมาบัติ ๔ นี้เป็นสัญญุต-
วิโมกข์.
วิสัญญุตวิโมกข์เป็นไฉน ? อริยมรรค ๔ สามัญญผล ๔ และ
นิพพาน นี้เป็นวิสัญญุตวิโมกข์.
เอกัตตวิโมกข์เป็นไฉน ? อริยมรรค ๔ สามัญญผล ๔ และนิพพาน
นี้เป็นเอกัตตวิโมกข์
นานัตตวิโมกข์เป็นไฉน ? ฌาน ๔ และอรูปสมาบัติ ๔ นี้เป็น
นานัตตวิโมกข์.
[๔๘๐] สัญญาวิโมกข์เป็นไฉน ? สัญญาวิโมกข์ ๑ เป็นสัญญา
วิโมกข์ ๑๐ สัญญาวิโมกข์ ๑๐ เป็นสัญญาวิโมกข์ ๑ ด้วยสามารถแห่งวัตถุ
โดยปริยายพึงมีได้.
คำว่า พึงมีได้ ความว่า ก็พึงมีได้อย่างไร ?
อนิจจานุปัสสนาญาณพ้นจากนิจจสัญญา เพราะเหตุนั้น จึงเป็นสัญญา-
วิโมกข์ ทุกขานุปัสสนาญาณพ้นจากสุขสัญญา... อนัตตานุปัสสนาญาณพ้นจาก .
อัตตสัญญา... นิพพิทานุปัสสนาญาณพ้นจากนันทิสัญญา (ความสำคัญโดย
ความเพลิดเพลิน)... วิราคานุปัสสนาญาณพ้นจากราคสัญญา... นิโรธานุ-