พระไตรปิฎก

นิคมกถา ในปฏิสัมภิทามรรคนี้ ท่านพระสารีบุตรเถระ กล่าวไว้ ๓ วรรค ตามลำดับของขนาดโดยชื่อว่า มหา- วรรค มัชฌิมวรรคและจุลวรรค. ในวรรคหนึ่ง ๆ ท่านแสดงไว้วรรคละ ๑๐ กถา การพรรณนาอุทาน- กถาเหล่านี้ ท่านแสดงตามลำดับของกถาเหล่านั้น. กถาเหล่านั้นมี ๑๐ คือ ญาณกถา ๑ ทิฏฐิกถา ๑ อานาปานกถา ๑ อินทริยกถา ๑ วิโมกขกถาเป็นที่ ๕ คติกถา ๑ กรรมกถา ๑ วิปัลลาสกถา ๑ มรรคกถา ๑ มัณฑกถา ๑ รวมเป็น ๑๐ กถา. กถาต่อไปคือ ยุคนันธกถา ๑ สัจจกถา ๑ โพช- ฌังคกถา ๑ เมตตากถา ๑ วิราคกถาเป็นที่ ๕ ปฏิสัม- ภิทากถา ๑ ธรรมจักกกถา ๑ โลกุตตรกถา ๑ พลกถา ๑ สุญญตากถา ๑ ปัญญากถา ๑ อิทธิกถา ๑ อภิสมยกถา ๑ วิเวก- กถา ๑ จริยากถาเป็นที่ ๕ ปาฏิหาริยกถา ๑ สมสีส- กถา ๑ สติปัฏฐานกถา ๑ วิปัสสนากถา ๑ มาติกากถา ๑. พระเถระผู้เป็นใหญ่กว่าพระสาวกผู้สดับมาจาก พระสุคต ผู้ยินดีในการทำประโยชน์แก่สัตว์ อรรถกถา อันมั่นคง กล่าวปฏิสัมภิทามรรคใดไว้แล้ว อรรถกถา ปฏิสัมภิทามรรคนั้น ข้าพเจ้าเริ่มรจนาเพราะอาศัยนัย ของอรรถกถาก่อน ๆ เป็นข้อยุติอย่างนั้น อรรถกถา นั้นจึงถึงความสำเร็จลงได้ด้วยประการฉะนี้.