พระไตรปิฎก

บางพวกเกิดอยู่ คือบังเกิดอยู่ ปทุมบางพวกมีดอกร่วง คือมีเกสรใน กลีบโรยไป. ปทุมกำลังเผล็ดดอกตูม เหง้าบัวไหลไป กระจับเกลื่อน ด้วยใบ งามอยู่ในบึง ในกาลนั้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า คพฺภํ คณฺหนฺติ ปทุมา ความว่า ใน กาลนั้น คือในสมัยที่เราเป็นดาบสอยู่ ปทุมบางเหล่ากำลังเผล็ดดอกตูมอยู่ ในภายในบึง เหง้าบัว คือรากปทุม กำลังไหลไป คือไหลไปจากภายใน เปือกตมนี้เหมือนงาช้าง. ความว่า กระจับทั้งหลายเป็นกอ ดาดาษด้วย ใบและดอก งดงามอยู่. ไม้ตาเสือ จงกลนี ไม้อุตตรี และชบา บานอยู่ในบึง ส่งกลิ่นหอมตลบอยู่ในกาลนั้น. อธิบายความว่า ในกาลนั้น คือในสมัยที่เราอยู่ ณ ที่ใกล้บึง กอ- ตาเสือ กอจงกลนี กอชื่ออุตตรี และกอชบา กอไม้ทั้งหมดนี้บาน คือ ออกดอก พาเอากลิ่นหอมมา ทำบึงให้งดงาม. ปลาสลาด ปลากระบอก ปลาสวาย ปลาเค้า ปลา ตะเพียน ปลาสังกุลา และปลารำพัน ย่อมอยู่ในบึง ใน กาลนั้น. เชื่อมความว่า ในกาลนั้น คือในสมัยที่เราอยู่ หมู่ปลามีปลาสลาด เป็นต้น ไม่กลัวย่อมอยู่ในบึง. ฝูงจระเข้ ปลาฉลาม ปลาฉนาก ผีเสื้อน้ำ เต่า และงู เหลือม ย่อมอยู่ในบึง ในกาลนั้น.