พระไตรปิฎก

ก่อน จึงกล่าวคำเริ่มต้นว่า อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป ดังนี้. คำว่า กัป ในคำว่า กปฺเป นั้นมี ๔ อย่างเท่านั้นคือ สารกัป วรกัป มัณฑกัป และภัททกัป. ใน บรรดากัปทั้ง ๔ อย่างนั้น พระพุทธเข้าพระองค์เดียว ทรงอุบัติขึ้นในกัปใด กัปนี้ชื่อว่า สารกัป, พระพุทธเจ้า ๒ พระองค์หรือ ๓ พระองค์ ทรงอุบัติขึ้น ในกัปใด กัปนี้ชื่อว่า วรกัป. พระพุทธเจ้า ๔ พระองค์ทรงอุบัติขึ้นในกัปใด กัปนี้ชื่อว่า มัณฑกัป. พระพุทะเจ้า พระองค์ทรงอุบัติขึ้นในกัปใด กัปนี้ ชื่อว่า ภัททกัป. แต่ในที่อื่นท่านกล่าวกัปไว้ ๕ อย่าง อย่างคือ:- กัปมี ๕ อย่างคือ สารกัป มัณฑกัป สาร- มัณฑกัป วรกัป และภัททกัป. พระผู้นำโลก ย่อมทรงอุบัติขึ้น ในบรรดากัปทั้ง ๕ อย่างเหล่านี้ ตามลำดับคือ:- พระพุทธเจ้า ๑ พระองค์ ทรงอุบัติขึ้น ในสารกัป พระพุทธเจ้า ๒ พระองค์ ทรงอุบัติ ขึ้นในสารมัณฑกัป พระพุทธเจ้า ๓ พระองค์ ทรง อุบัติขึ้นในสารมัณฑกัป พระพุทธเจ้า ๔ พระ- องค์ ทรงอุบัติขึ้นในวรกัป พระพุทธเจ้า ๕ พระองค์ ทรงอุบัติขึ้นในภัททกัป. บรรดากัปเหล่านั้น กัปนี้ได้มีชื่อว่า ภัททกัป เพราะประดับไปด้วย พระพุทธเจ้า ๕ พระองค์ คือ พระกกุสันธพุทธเจ้า พระโกนาคมนพุทธเจ้า พระกัสสปพุทธเจ้า พระโคดมพุทธเจ้า และพระเมตเตยยพุทธเจ้า. เชื่อม ความว่า เพราะฉะนั้น พระกัสสปพุทธเจ้าผู้นำโลก ทรงอุบัติขึ้นแล้วใน ภัททกกัปนี้. คำที่เหลือ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาโลมสกังคิยเถราปทาน