พระไตรปิฎก

[๕๓๑] รูปที่เรียกว่า รูปลหุตา นั้น เป็นไฉน ? ความเบา ความรวดเร็ว ความไม่เชื่องช้า ความไม่หนัก แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปลหุตา. [๕๓๒] รูปที่เรียกว่า รูปมุทุตา นั้น เป็นไฉน ? ความอ่อน ภาวะที่อ่อน ความไม่แข็ง ความไม่กระด้าง แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปมุทุตา. [๕๓๓] รูปที่เรียกว่า รูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน ? กิริยาที่ควรแก่การงาน ความควรแก่การงาน ภาวะที่ควรแก่การงาน แห่งรูปอันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปกัมมัญญตา. [๕๓๔] รูปที่เรียกว่า รูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน ? ความสั่งสมแห่งอายตนะทั้งหลาย อันใด อันนั้นเป็นความเกิดแห่งรูป รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปอุปจยะ. [๕๓๕] รูปที่เรียกว่า รูปสันตติ นั้น เป็นไฉน ? ความเกิดแห่งรูป อันใด อันนั้น เป็นความสืบต่อแห่งรูป รูปทั้งนี้ เรียกว่า รูปสันตติ. [๕๓๖] รูปที่เรียกว่า รูปชรตา นั้น เป็นไฉน ? ความชรา ความคร่ำคร่า ความมีฟันหลุด ความมีผมหงอก ความ มีหนังเหี่ยว ควานเสื่อมอายุ ความหง่อมแห่งอินทรีย์ แห่งรูป อันใด รูป ทั้งนี้เรียกว่า รูปชรตา. [๕๓๗] รูปที่เรียกว่า รูปอนิจจตา นั้น เป็นไฉน ? ความสิ้นไป ความเสื่อมไป ความแตก ความทำลาย ความไม่เที่ยง ความอันตรธาน แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปอนิจจตา.