พระไตรปิฎก

บทว่า นามํ (นาม) ได้แก่ นาม ๔ อย่าง คือ ๑. สามัญนาม ชื่อทั่วไป ๒. คุณนาม ชื่อโดยคุณ ๓. กิตติมนาม ชื่อโดยการยกย่อง ๔. อุปปาติกนาม ชื่อตามที่เกิดขึ้น. บรรดานาม ๔ อย่างนั้น นามของพระราชาว่า มหาสมมต ดังนี้ เพราะมหาชนในครั้งปฐมกัปประชุมกันตั้งไว้ ชื่อว่า สามัญนาม ซึ่งพระ- ผู้มีพระภาคเจ้าทรงหมายถึงตรัสไว้ว่า ดูก่อนวาเสฏฐะ อักษรแรกว่ามหาสมมต ดังนี้ เกิดขึ้น เพราะมหาชนสมมติขึ้นแล. นาม อันมาแล้วโดยคุณอย่างนี้ ว่า พระธรรมกถึก ผู้ทรงบังสุกุลจีวร พระวินัยธร ผู้ทรงพระไตรปิฎก ผู้มี ศรัทธา ผู้เลื่อมใสแล้ว ดังนี้ ชื่อว่า คุณนาม. แม้พระนามของพระตถาคตมีหลายร้อยอาทิว่า ภควา อรหํ สมฺมา- สมฺพุทฺโธ ดังนี้ ก็ชื่อว่า คุณนาม เหมือนกัน ด้วยเหตุนั้นท่านโบราณา- จารย์ จึงกล่าวว่า อสงฺเขยฺยานิ นามานิ สคุเณน มเหสิโน คุเณน นามมุทฺเธยฺยํ อปิ นาม สหสฺสโต พระพุทธเจ้าผู้ทรงแสวงหาคุณอัน ใหญ่มีพระนาม โดยพระคุณของพระองค์ นับไม่ถ้วน บัณฑิต พึงยกพระนามโดย พระคุณขึ้นแสดงแม้เป็นพัน ๆ พระนาม ดังนี้.