พระไตรปิฎก

ภิกษุย่อมไม่ทำอย่างนี้ ย่อมฉันอาหารด้วยคิดว่า การอยู่โดยผาสุกจัก มีแก่เรา ดังนี้. การที่ท้องพร่องด้วยคำข้าว ๔-๕ คำ ชื่อว่า การอยู่เป็นผาสุก เพราะเมื่อภิกษุบริโภคอาหารเพียงนี้แล้วดื่มน้ำ อิริยาบถ ๔ ย่อมเป็นไปโดย สะดวก เพราะฉะนั้น พระธรรมเสนาบดี จึงกล่าวคาถาไว้อย่างนี้ว่า จตฺตาโร ปญฺจ อาโลเป อภุตฺวา อุทกํ ปิเว อลํ ผาสุวิหาราย ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน ภิกษุไม่บริโภคอาหาร ๔-๕ คำ แล้ว พึงดื่มน้ำแทน การบริโภคอย่างนั้น สมควร เพื่ออยู่เป็นผาสุกของภิกษุผู้มีจิตเป็นไปใน กรรมฐาน ดังนี้. องค์ ๑๒ ของภิกษุผู้ฉันอาหาร ก็ในฐานะนี้ควรประมวลองค์ทั้งหลาย คือ ข้อว่า ไม่บริโภคเพื่อเล่น เป็นองค์ ๑ ข้อว่า ไม่บริโภคเพื่อมัวเมา เป็นองค์ ๑ ข้อว่า ไม่บริโภคเพื่อประเทืองผิว เป็นองค์ ๑ ข้อว่า ไม่บริโภคเพื่ออ้วนพี เป็นองค์ ๑ ข้อว่า เพื่อกายดำรงอยู่และชีวิตินทรีย์เป็นไป เป็นองค์ ๑ ข้อว่า เพื่อบำบัดความหิวเพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ เป็นองค์ ๑ ข้อว่า เพราะโดยอุบายนี้ เราจักกำจัดเวทนาเก่าและไม่ให้เวทนาใหม่ เกิด เป็นองค์ ๑ ข้อว่า ความดำรงอยู่แห่งชีวิตจักมีแก่เรา เป็นองค์ ๑