พระไตรปิฎก

ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ [๑๖๒] ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ เป็นไฉน ? อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เท่านั้น คือ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ. [๑๖๓] ในอริยมรรคมีองค์ ๘ นั้น สัมมาทิฏฐิ เป็นไฉน ? ความรู้ในทุกข์ ความรู้ในทุกขสมุทัย ความรู้ในทุกขนิโรธ ความรู้ ในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา นี้เรียกว่า สัมมาทิฏฐิ. [๑๖๔] สัมมาสังกัปปะ เป็นไฉน ? ความดำริในการออกจากกาม ความดำริในการไม่พยาบาท ความดำริ ในการไม่เบียดเบียน นี้เรียกว่า สัมมาสังกัปปะ. [๑๖๕] สัมมาวาจา เป็นไฉน ? ความงดเว้นจากการพูดเท็จ ความเว้นจากการพูดส่อเสียด ความ งดเว้นจากการพูดหยาบ ความงดเว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ นี้เรียกว่า สัมมาวาจา. [๑๖๖] สัมมากัมมันตะ เป็นไฉน ? ความงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ความงดเว้นจากการลักทรัพย์ ความ งดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม นี้เรียกว่า สัมมากัมมันตะ. [๑๖๗] สัมมาอาชีวะ เป็นไฉน ? บุคคลผู้อริสาวกในศาสนานี้ ละมิจฉาอาชีวะแล้วเลี้ยงชีวิตอยู่ด้วย สัมมาอาชีวะ นี้เรียกว่า สัมมาอาชีวะ. [๑๖๘] สัมมาวายามะ เป็นไฉน ? ภิกษุในศาสนานี้ ทำฉันทะให้เกิด พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิตไว้ ตั้งจิตไว้ เพื่อป้องกันอกุศลบาปธรรมที่ยังไม่เกิดมิให้เกิด ฯลฯ