พระไตรปิฎก

แห่งวัตรมีอเจลกวัตรเป็นต้น ก็ดี ผู้อดอาหาร และผู้ผูกแขวนตัวด้วยอำนาจ ความโกรธก็ดี ทุกข์นี้ เป็นทุกข์มีการพยายามของตนเป็นมูล. ว่าด้วยทุกข์มีความพยายามของผู้อื่นเป็นมูล อนึ่ง ทุกข์ใด ย่อมเกิดแก่ผู้เสวยทุกข์มีถูกฆ่าและจองจำเป็นต้นจาก ผู้อื่น ทุกข์นี้ เป็นทุกข์มีการพยายามของผู้อื่นเป็นมูล. ชาตินี้ เป็นวัตถุที่ตั้งแห่งทุกข์นี้แม้ทั้งหมด ด้วยประการฉะนี้ เพราะ ฉะนั้น ท่านจึงกล่าวคำคาถานี้ไว้ว่า ชาเยถ โน เจ นรเกสุ สตฺโต ตตฺถคฺคิทาหาทิกมปฺปสยฺหํ ลเภถ ทุกขํ น กุหึ ปติฏฺํ อิจฺจาห ทุกฺชาติ มนีธ ชาตึ หากว่า สัตว์ไม่พึงเกิดในนรกไซร้ เขาก็ไม่พึงได้ทุกข์ มีการถูกเผาไหม้ในนรก นั้นเป็นต้น ที่ใคร ๆ อดกลั้นไม่ได้ ไม่มีที่ พึ่ง ในที่ไหน ๆ เพราะเหตุนั้น พระมุนีจึง กล่าว ความเกิดในโลกนี้ว่า เป็นทุกข์. ทุกฺขํ ติรจฺเฉสุ กสาปโตท ทณฺฑาภิฆาฏาทิภวํ อเนกํ ยนฺตํ กถํ ตตฺถ ภเวยฺย ชาตึ วินา ตหึ ชาติ ตโตปิ ทุกฺขา