พระไตรปิฎก

ยญฺจาปิ คูถนรเก วิย มาตุ คพฺเภ สตฺโต วสญฺจิรมโต พหิ นิกฺขมญฺจ ปปฺโปติ ทุกฺขมติ โฆรมิทํปิ นตฺถิ ชาตี วินา อิติปิ ชาติรยํ หิ ทุกฺขา อนึ่ง สัตว์ในครรภ์มารดา อันเป็น ราวกะคูถนรก โดยการอยู่ตลอดกาลนานก็ดี ออกจากครรภ์มาในภายนอกก็ดี ย่อมถึงทุกข์ แม้ไดอันร้ายแรง ทุกข์แม้นี้เว้นความเกิด เสียย่อมไม่มี แม้เพราะเหตุนั้น ความเกิด นั้นแหละ ชื่อว่า เป็นทุกข์. กึ ภาสิเตน พหุนา นนุ ยํ กุหิญฺจิ อตูถีธ กิญฺจิรปิ ทุกฺขมิทํ กทาจิ เนวตฺถิ ชาติวิรเห ยทโต มเหสิ ทุกฺขาติ สพฺพปฐมํ อิมมาห ชาตึ ประโยชน์อะไร ด้วยการกล่าวมาก ไป ทุกข์แม้ไร ๆ ในโลกนี้ ซึ่งมีในที่ไหน ๆ นี้ จะไม่มีในกาลไหน ๆ เพราะเว้นจาก ความเกิด มิใช่หรือ เพราะเหตุนั้น พระ- มหาฤาษี จงตรัสความเกิดนี้ว่า เป็นทุกข์ ก่อนทุกข์ทั้งปวง ดังนี้.