พระไตรปิฎก

อรรถกถาจตุกกนิทเทส อธิบาย ญาณวัตถุหมวด ๔ ในคำว่า อตฺถิ ทินฺนํ เป็นต้น (แปลว่า ทานที่ให้แล้วมีผล) บัณฑิต พึงทราบเนื้อความโดยอุบายนี้ว่า ผลมีอยู่เพราะทานอันตนไห้แล้วเป็น ปัจจัย ดังนี้. คำว่า อิทํ วุจฺจติ (แปลว่า นี้เรียกว่า กัมมัสสกตาญาณ) อธิบายว่า ญาณใดย่อมรู้ว่า นี้เป็นกรรมของตน นี้มิใช่ของตน ดังนี้ ญาณนี้ พระผู้มี- พระภาคเจ้าจึงตรัสเรียกชื่อว่า กัมมัสสกตาญาณ. ในบรรดากรรมทั้งสอง (คือ ทั้งของตนและมิใช่นั้น) กรรม คือ กายทุจจริต ๓ วจีทุจจริต ๔ มโนทุจจริต ๓ เหล่านี้ ไม่ชื่อว่า เป็นกรรมของตน. สุจริตกรรมแม้ทั้ง ๑๐ อย่างในทวารทั้ง ๓ ชื่อว่าเป็นกรรม ของตน. อกุศลแม้ทั้งหมดจะเป็นของตน หรือของบุคคลอื่นก็ตาม ไม่ชื่อว่า เป็นกรรมของตน. ถามว่า เพราะเหตุไร ? ตอบว่า เพราะทำลายซึ่งประโยชน์ และเพราะการเกิดขึ้นแห่งความ เสื่อม. กุศลแม้ทั้งหมดจะเป็นของตนเอง หรือของผู้อื่นก็ตาม ชื่อว่า เป็น กรรมของตน. ถามว่า เพราะเหตุไร ?