พระไตรปิฎก

เกิดขึ้น ฉันใด กายสุจริตเป็นต้น ย่อมให้วิบากอันน่าปรารถนา น่าชอบใจ ให้เกิดขึ้น ย่อมไม่ยังวิบากอันไม่น่าปรารถนาให้เกิดขึ้น ฉันนั้น. สมจริงดังที่ได้ตรัสไว้ว่า ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ หรเต ผลํ กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ๑ แปลว่า บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น ผู้ทำดีย่อมได้ดี ผู้ทำชั่วย่อมได้ชั่ว. เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ข้อที่กายทุจจริตเป็น ต้น จะพึงให้ผลที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจนั้น ไม่ใช่ฐานะ ไม่ใช่โอกาส ดังนี้ เป็นต้น. อธิบายบุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยกายทุจจริตเป็นต้น คำว่า บุคคลผู้พรั่งพร้อม ในคำว่า ผู้พรั่งพร้อมด้วยกายทุจจริต เป็นต้น ได้แก่ความพรั่งพร้อม ๕ อย่าง คือ อายูหนสมงฺคิตา (ความพรั่งพร้อม ด้วยกรรมเป็นเครื่อง ประมวลมา) เจตนาสมงฺคิตา (ความพรั่งพร้อม ด้วยเจตนา) กมฺมสมงฺคิตา (ความพรั่งพร้อม ด้วยกรรม) วิปากสมงฺคิตา (ความพรั่งพร้อม ด้วยวิบาก) อุปฏฺานสมงฺคิตา (ความพรั่งพร้อม ด้วยการปรากฏ) ๑. ขุ.ชา. ๒๗/ข้อ ๒๙๔