พระไตรปิฎก

[๙๐๑] ความถือตัวผิด เป็นไฉน ? บุคคลบางคนในโลกนี้ ถือตนโดยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่ง คือโดยหน้า ที่การงานอันลามก โดยศิลปะอันลามก โดยวิทยฐานะอันลามก โดยการศึกษา อันลามก โดยปฏิภาณอันลามก โดยศีลอันลามก โดยวัตรอันลามก โดยศีล แล้ววัตรอันลามก หรือโดยทิฏฐิอันลามก ความถือตัว กิริยาที่ถือตัว สภาพ ที่ถือตัว การยกตน การเทิดตน การเชิดชูตนดุจธง การยกตนขึ้น ความที่จิต ต้องการเป็นดุจธง อันใด มีลักษณะเช่นว่านี้ นี้เรียกว่า ความถือตัวผิด. [๙๐๒] ความคิดถึงญาติ เป็นไฉน ? ความตรึก ความตรึกอย่างแรง ฯลฯ ความดำริผิด อันอิงอาศัย กามคุณ ปรารภถึงหมู่ญาติ นี้เรียกว่า ความคิดถึงญาติ. [๙๐๓] ความคิดถึงชนบท เป็นไฉน ? ความตรึก ความตรึกอย่างแรง ฯลฯ ความดำริผิด อันอิงอาศัย กามคุณ ปรารภถึงชนบท นี้เรียกว่า ความคิดถึงชนบท. [๙๐๔] ความคิดไม่ตายตัว เป็นไฉน ? ความตรึก ความตรึกอย่างแรง ฯลฯ ความดำริผิด อันอิงอาศัย กามคุณ ประกอบด้วยทุกกรกิริยา หรือประกอบด้วยทิฏฐิ นี้เรียกว่า ความคิด ไม่ตายตัว. [๙๐๕] ความคิดเกี่ยวด้วยความเอ็นดูผู้อื่น เป็นไฉน ? สมณพราหมณ์บางคนในโลกนี้ คลุกคลีกับคฤหัสถ์อยู่ มีความรื่นเริง ร่วมกัน มีความโศกเศร้าร่วมกัน ถึงคราวสุข สุขด้วย ถึงคราวทุกข์ ทุกข์ด้วย เมื่อมีกิจที่จะพึงทำเกิดขึ้น ก็พยายามช่วยทำด้วยตนเอง ความตรึก ความตรึก