Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 82 หน้าที่ 105

เล่ม มมร. 82 หน้า 105 ข้อ 76
ในปฏิโลม คำถามว่า " นรูปํ นขนฺโธ = ธรรมที่ไม่ชื่อว่า รูป ไม่ชื่อว่าขันธ์ ใช่ไหม ? " ดังนี้ พระผู้มีพระภาคย่อมตรัสถามว่า ธรรมชาติใดไม่ใช่รูป ธรรมชาตินั้นก็ไม่ใช่ขันธ ์ ใช่ไหม ? ก็ในวิสัชนา ปัญหานั้นว่า " รูปํ เปตฺวา อวเสสา ขนฺธา น รูปํ ขนฺธา ยกเว้น รูปเสียแล้ว ขันธ์ทั้งหลายที่เหลือไม่ชื่อว่า รูป ชื่อว่า ขันธ์ " อธิบายว่า ขันธ์ทั้งหลายมีเวทนาเป็นต้น อื่นจากรูปไม่ชื่อว่ารูป แต่ ชื่อว่าขันธ์. บทว่า " รูปญฺจ ขนฺเธ จ เปตฺวา อวเสสา = ยกเว้น รูปและขันธ์ทั้งหลาย ธรรมที่เหลือ " ดังนี้ ได้แก่ บัญญัติและ นิพพานที่พ้นจากขันธ์ห้า ในบทว่า " อวเสสา " แม้เหล่าอื่นจาก บทนี้ก็มีนัยนี้ ด้วยประการฉะนี้. อรรถกถาสุทธักขันธวาระ จบ
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka