พระไตรปิฎก

ปวัตติวาระ ปัจจุปันน ปุคคลวาระ อนุโลม จักขุนทริยมูล จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี:- [๔๘๘] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด. โสตินทรีย์ ก็ กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ? บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่โสตะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่๑ จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า นั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ และมีโสตะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์ กำลังเกิด และโสตินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. ก็หรือว่าโสตินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ ก็กำลัง เกิดแก่บุคคลนั้นใช่ไหม ? ๑. เป็น "อนาทรกิริยาพากยางค์" แปลว่า-เมื่อบุคคลผู้มีจักขุสามารถจะเกิดได้ แต่โสตะไม่สามารถจะเกิดได้นั้น กำลังเกิดอยู่. จักขุนทรีย์กำลังเกิด แต่โส- ตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด. คือจักขุเกิด แต่โสตะเกิดอยู่, ทุกข้อพึงทราบโดย อนุวัตรตามนัยนี้แล.