พระไตรปิฎก

อิตถินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:- [๕๑๑] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด ปัญญินทรีย์ก็กำลัง เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ? บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่เป็นทวิเหตุกบุคคล๑กำลังเกิดอยู่ อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และเป็นติเหตุกบุคคล กำลังเกิดอยู่ อิตถินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล เหล่านั้น. ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลัง เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ? ติเหตุกบุคคล แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า นั้น, ติเหตุกบุคคล และมีอิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์ กำลังเกิด และอินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. จบ อิตถินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี ๑. บาลีว่า - ฌานวิปฺปยุตฺตานํ - ไม่ประกอบด้วยปัญญา แต่แปลว่า ทวิเหตุกบุคคล เพราะประสงค์จะให้คู่กับ ฌาณสมฺปยุตฺตานํ - ประกอบด้วยปัญญา อันหมายถึง ติเหตุกบุคคล.