ปุริสินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๑๒๐๘] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, โสม-
นัสสินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่กำลังตายในกามาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะเกิด
ไม่ได้กำลังเกิดอยู่ในกามาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมิก็ดี
ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่โสมนัสสิน-
ทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น บุคคลที่กำลังปรินิพพานใน
กามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดที่มีปุริส-
ภาวะเกิดได้มีอุเปกขาเกิด แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตาย
ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า โสมนัสสินขทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ปุริ-
สินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลที่ปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี บุคคล
เหล่าใดที่มีปุริสภาวะเกิดได้มีอุเปกขาเกิด แล้วจักปรินิพพาน บุคคล
เหล่านั้นกำลังเกิดอยู่ก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคล
ที่กำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิก็ดี
บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ บุคคล