พระไตรปิฎก

นอนันตร - นสมนันตร - นอัญญมัญญปัจจัย [๑๒๗๘] เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะนอนนันตรปัจจัย เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญ- ปัจจัย. คือ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น, พาหิรรูป . . . อาหารสมุฏฐานรูป . . . อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ. สำหรับพวกอสัญญสัตว์ กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น. นี้เป็นความต่างกันสำหรับธรรมที่เกิดขึ้น เพราะนอัญญมัญญปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย. นปุเรชาตปัจจัย [๑๒๗๙] ๑. วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะ- นปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น. ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ ๒. เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ ๓. วิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัย วิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย