พระไตรปิฎก

๖. วิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรม และเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย คือ ขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓ และ จิตตสมุฏฐานรูป ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย ฯลฯ. [๑๔๐๒] ๗. เนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่เนว- วิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย. มี ๕ อย่าง คือ ที่เป็น สหชาตะ ปุเรชาตะ ปัจฉาชาตะ อาหาระ และ อินทริยะ ที่เป็น สหชาตะ ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ที่เกิดพร้อมกัน เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป ด้วยอำนาจของ อัตถิปัจจัย, ฯลฯ ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป ด้วย อำนาจของอัตถิปัจจัย. มหาภูตรูป ๑ ฯ ล ฯ. มหาภูตรูป เป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูป แก่กฏัตตารูป ที่เป็น อุปาทารูป ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย. พาหิรรูป. . . อาหารสมุฏฐานรูป. . . อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ. สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ. ที่เป็น ปุเรชาตะ ได้แก่ พระอรหันต์ พิจารณาเห็นจักษุ โสตะ ฯ ล ฯ หทยวัตถุ โดยความเป็นของไม่เที่ยง ฯ ล เห็นรูปด้วยทิพยจักษุ ฟังเสียงด้วยทิพโสตธาตุ ฯ ล ฯ หทยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่เป็นเนววิปาก- นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย.