พระไตรปิฎก

[๒๒๔๐] ๓. อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่สนิทัสสน- สัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือที่เป็น สหาชาตะ และ ปัจฉาชาตะ ที่เป็น สหชาตะ ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐาน- รูปทั้งหลายที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย. ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็น ปัจจัยแก่กฏัตตารูปทั้งหลายที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของ วิปปยุตตปัจจัย. ที่เป็น ปัจฉาชาตะ ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เกิดภายหลังเป็นปัจจัยแก่ กายนี้ที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เกิดก่อน ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย. พึงทำวาระทั้ง ๕ ที่เหลือให้พิสดารอย่างนี้. มี ๒ อย่าง คือที่เป็น สหชาตะ และ ปัจฉาชาตะ ๒๑. อัตถิปัจจัย [๒๒๔๑] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่อนิทัสสน- อัปปฏิธรรม ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย มีอย่างเดียว คือที่เป็น ปุเรชาตะ ได้แก่ พิจารณาเห็นซึ่งรูป โดยความเป็นของไม่เที่ยง ฯลฯ โทมนัส ย่อม เกิดขึ้น.