พระไตรปิฎก

ปัจจยวาระ อนุโลมนัย ๑. เหตุปัจจัย [๑๖๑] ๑. จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นจิตต- สมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ. เหมือนกับ ปฏิจจวาระ. (วาระ ๑-๒-๓) ๔. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรม ที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิต อาศัยหทยวัตถุ. ในปฏิสนธิขณะ เหมือนกับปฏิจจวาระ. ๕. จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตต- สมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยจิต, ขันธ์ ทั้งหลายที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยหทยวัตถุ. ในปฏิสนธิขณะ พึงทำทั้ง ๒ วาระ. ๖. จิตตสมุฏฐานธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตต- สมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิต และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทยวัตถุ. ในปฏิสนธิขณะ เหมือนกับปฏิจจวาระ ทั้ง ๒ วาระ.